Biến & Kiểu Dữ Liệu
— Hộp chứa thông tin!
Học cách Python lưu trữ mọi thứ — số, chữ, đúng/sai — bên trong những "chiếc hộp" đặc biệt.
Biến — Chiếc hộp của lập trình viên
Hãy nghĩ đến những chiếc hộp đựng đồ. Mỗi hộp có một nhãn tên và bên trong chứa một giá trị. Trong Python, chúng ta gọi đó là biến!
Mỗi ô trên là một biến. Python sẽ ghi nhớ chúng cho bạn trong suốt chương trình!
Cách tạo biến — Siêu đơn giản!
Để tạo biến trong Python, chỉ cần viết theo công thức sau:
Dấu = ở đây không phải là so sánh bằng nhau — nó có nghĩa là "đặt giá trị vào hộp". Hãy xem ví dụ đầy đủ:
# Tạo các biến ten = "Nguyễn Văn Nam" tuoi = 13 diem = 9.5 hoc_gioi = True # In ra màn hình print(ten) print(tuoi) print(diem)
13
9.5
Biến có thể thay đổi bất cứ lúc nào!
Đó là lý do gọi là "biến" — vì giá trị bên trong có thể biến đổi. Hãy xem điều kỳ diệu này:
diem = 7 print("Điểm ban đầu:", diem) # Học thêm, điểm tăng lên! diem = 9 print("Điểm sau khi ôn thi:", diem) # Thậm chí có thể tính toán từ chính nó diem = diem + 1 print("Điểm cộng thưởng:", diem)
Điểm sau khi ôn thi: 9
Điểm cộng thưởng: 10
4 "loại hộp" khác nhau trong Python
Giống như đời thực — hộp đựng giày khác hộp đựng thức ăn. Trong Python cũng vậy, mỗi loại dữ liệu có "hộp" riêng:
# Ví dụ đầy đủ cả 4 kiểu so_nguyen = 100 # int so_thap_phan = 3.14 # float chao_hoi = "Xin chào!" # str dang_hoc = True # bool print(so_nguyen, so_thap_phan, chao_hoi, dang_hoc)
Kiểm tra kiểu dữ liệu với type()
Bạn muốn biết một biến thuộc kiểu dữ liệu gì? Hàm type() sẽ cho bạn câu trả lời ngay!
tuoi = 13 diem = 9.5 ten = "Nam" gioi = True print(type(tuoi)) print(type(diem)) print(type(ten)) print(type(gioi))
type() để kiểm tra xem biến có đúng loại không. Đây là kỹ thuật debug cơ bản mà lập trình viên nào cũng dùng!
Đặt tên biến — Làm và Không làm
Không phải tên nào cũng hợp lệ trong Python. Hãy ghi nhớ những quy tắc này:
ten_hoc_sinh, diem1, _tuoi
tong_diem tốt hơn x
so_hoc_sinh
1diem → Lỗi ngay!
ten hoc sinh → Lỗi ngay!
diem@ly, tên! → Lỗi ngay!
print, if, for…
Thử sức — Tạo thẻ thông tin cá nhân!
Hãy tạo một chương trình in ra thông tin của bạn bằng cách dùng biến. Điền thông tin của chính bạn vào nhé:
# === THẺ THÔNG TIN CÁ NHÂN === ho_ten = "Nguyễn Văn An" # Đổi thành tên bạn tuoi = 13 # Đổi thành tuổi bạn lop = "7A" # Đổi thành lớp bạn mon_yeu = "Toán" # Môn học yêu thích hoc_gioi = True # True hoặc False print("========== THẺ HỌC SINH ==========") print("Họ tên :", ho_ten) print("Tuổi :", tuoi) print("Lớp :", lop) print("Môn yêu :", mon_yeu) print("Học giỏi:", hoc_gioi) print("==================================")
Họ tên : Nguyễn Văn An
Tuổi : 13
Lớp : 7A
Môn yêu : Toán
Học giỏi: True
==================================
chieu_cao (float), so_ban_be (int), so_thich (str). Thử in thêm thông tin của bạn!
🧩 Kiểm tra nhanh!
Ôn lại kiến thức Chapter 2 — bạn nhớ được bao nhiêu?
"Xin chào" thuộc kiểu dữ liệu gì?→ str (String)
9.5 thuộc kiểu dữ liệu gì?→ float
1tuoi hay tuoi_1?→ tuoi_1 ✅
→ type()