menu_book LESSON MODE

OOP Ch.1 — Class & Object

calendar_today Đăng 29 May 2026
Đọc bài học Quay lại danh mục bookmark_add Lưu bài học
OOP Ch.1 — Class & Object
school

NOW LEARNING

OOP Ch.1 — Class & Object

🏗️ OOP Series · Lập trình Hướng đối tượng với Python
🏛️
Chapter 1 · OOP Series

Class & Object
— Khuôn mẫu & Thực thể

Cách Python tổ chức code theo mô hình "thế giới thực" — mọi thứ đều là đối tượng!

Phần 1 — OOP là gì và tại sao cần học?
🌍

Lập trình Hướng đối tượng — Nhìn code như thế giới thực

Cho đến nay bạn đã viết code theo kiểu tuần tự — từng dòng chạy từ trên xuống. OOP là một cách tư duy khác: bạn mô hình hoá code thành các đối tượng giống như thế giới xung quanh!

🚗
Hãy nghĩ về chiếc xe hơi: Mọi chiếc xe đều có: màu sắc, biển số, tốc độ (thuộc tính) và có thể: khởi động, tăng tốc, dừng lại (hành động). OOP cho phép bạn tạo ra "bản thiết kế chiếc xe" rồi tạo ra hàng trăm chiếc xe từ bản thiết kế đó!
🔢 Lập trình tuần tự (cũ)
  • Code chạy từng dòng từ trên xuống
  • Dữ liệu và hành động tách rời nhau
  • Khó mở rộng khi code lớn dần
  • Phù hợp bài toán nhỏ, đơn giản
🏗️ Lập trình OOP (mới)
  • Code tổ chức thành các đối tượng độc lập
  • Dữ liệu và hành động gói trong một nơi
  • Dễ mở rộng, tái sử dụng, bảo trì
  • Phù hợp hệ thống lớn, phức tạp
Phần 2 — Class: Bản thiết kế
📐

Class — Bản thiết kế (Blueprint)

Một Class là khuôn mẫu, bản thiết kế để tạo ra các đối tượng. Class không phải là đối tượng thật — nó chỉ mô tả đối tượng đó sẽ có gì và làm được gì.

📐 Class: HocSinh
↓
↓
↓
🧑 Object 1
ten: "Nam"
tuoi: 13
diem: 8.5
👧 Object 2
ten: "Lan"
tuoi: 14
diem: 9.0
🧒 Object 3
ten: "An"
tuoi: 13
diem: 7.5
→ Mỗi object có giá trị riêng, nhưng cùng cấu trúc từ một Class
🏭 Ví dụ thực tế: Khuôn đúc bánh là Class. Mỗi chiếc bánh được đúc ra là một Object. Khuôn chỉ có một — bánh có thể có hàng trăm cái, mỗi cái có màu/nhân khác nhau!
Phần 3 — Cú pháp khai báo Class
✍️

Khai báo Class đầu tiên

Dùng từ khoá class để khai báo. Tên Class luôn viết PascalCase (chữ cái đầu mỗi từ viết hoa):

# Khai báo class đơn giản nhất
class HocSinh:
    """Đây là class mô tả học sinh."""
    pass   # pass = tạm thời để trống

# Tạo object từ class (gọi là instantiation)
hoc_sinh_1 = HocSinh()
hoc_sinh_2 = HocSinh()

# Kiểm tra loại object
print(type(hoc_sinh_1))
print(hoc_sinh_1 is hoc_sinh_2)  # Cùng class nhưng là 2 object khác nhau!

False
📌
Quy tắc đặt tên Class — PascalCase! HocSinh ✅   hoc_sinh ❌   hocsinh ❌
Biến và hàm dùng snake_case — Class dùng PascalCase để phân biệt!
Phần 4 — __init__: Hàm khởi tạo
🔧

Phương thức __init__ — "Sinh ra với gì?"

Khi tạo một object, Python tự động gọi hàm đặc biệt __init__. Đây là nơi bạn thiết lập thuộc tính ban đầu cho object.

📋
__init__ = Form đăng ký nhập học Khi học sinh đăng ký, trường yêu cầu điền: tên, tuổi, lớp. __init__ cũng vậy — mỗi khi tạo object HocSinh, bạn phải cung cấp đủ thông tin ban đầu! 
class HocSinh:
    def __init__(self, ten, tuoi, lop):
        # self.thuoc_tinh = gia_tri
        self.ten  = ten
        self.tuoi = tuoi
        self.lop  = lop

# Tạo object — truyền đúng thứ tự tham số
nam = HocSinh("Nguyễn Văn Nam", 13, "8A")
lan = HocSinh("Trần Thị Lan",   14, "8B")

# Truy cập thuộc tính bằng dấu chấm (.)
print(nam.ten)
print(lan.tuoi)
print(nam.lop)
Nguyễn Văn Nam
14
8A
💡 self là gì?  self là từ khoá đặc biệt, đại diện cho chính object đó. Khi bạn viết nam.ten, Python dịch thành HocSinh.ten(nam) — self chính là nam lúc này!
🔬

Giải phẫu hàm __init__

Thành phần Ví dụ Ý nghĩa
def __init__ def __init__(self, ten, tuoi) Khai báo hàm khởi tạo — tự động gọi khi tạo object
self self Tham số đầu tiên bắt buộc — đại diện cho object hiện tại
ten, tuoi "Nam", 13 Tham số bạn truyền vào khi tạo object: HocSinh("Nam", 13)
self.ten self.ten = ten Thuộc tính của object — lưu lại giá trị để dùng về sau 
# Bạn có thể đặt giá trị mặc định cho tham số
class HocSinh:
    def __init__(self, ten, tuoi, lop="Chưa xếp lớp"):
        self.ten  = ten
        self.tuoi = tuoi
        self.lop  = lop
        self.diem = []  # thuộc tính tính toán — luôn bắt đầu rỗng

moi = HocSinh("Bình", 12)  # không cần truyền lop
print(moi.lop)
print(moi.diem)
Chưa xếp lớp
[]
Phần 5 — Truy cập & Thay đổi thuộc tính
🎛️

Đọc và ghi thuộc tính bằng dấu chấm (.)

Sau khi tạo object, bạn dùng dấu chấm để truy cập hoặc thay đổi bất kỳ thuộc tính nào:

class XeHoi:
    def __init__(self, hang_xe, mau, nam_san_xuat):
        self.hang_xe        = hang_xe
        self.mau             = mau
        self.nam_san_xuat    = nam_san_xuat
        self.toc_do_hien_tai = 0  # luôn khởi đầu bằng 0

xe1 = XeHoi("Toyota", "Đỏ", 2023)

# Đọc thuộc tính
print(f"Xe: {xe1.hang_xe} — Màu: {xe1.mau}")
print(f"Tốc độ hiện tại: {xe1.toc_do_hien_tai} km/h")

# Thay đổi thuộc tính
xe1.mau              = "Xanh"
xe1.toc_do_hien_tai  = 80
print(f"Màu mới: {xe1.mau}")
print(f"Tốc độ mới: {xe1.toc_do_hien_tai} km/h")
Xe: Toyota — Màu: Đỏ
Tốc độ hiện tại: 0 km/h
Màu mới: Xanh
Tốc độ mới: 80 km/h
👥

Tạo nhiều objects — Mỗi object độc lập!

Điều kỳ diệu của Class: mỗi object được tạo ra là hoàn toàn độc lập — thay đổi object này không ảnh hưởng object kia:

class HocSinh:
    def __init__(self, ten, tuoi):
        self.ten  = ten
        self.tuoi = tuoi
        self.diem = 0

# Tạo danh sách học sinh
lop = [
    HocSinh("Nam",  13),
    HocSinh("Lan",  14),
    HocSinh("Bình", 13),
]

# Gán điểm riêng cho từng học sinh
lop[0].diem = 8.5
lop[1].diem = 9.0
lop[2].diem = 7.0

# Duyệt toàn bộ lớp
for hs in lop:
    print(f"  {hs.ten:8} | {hs.tuoi} tuổi | Điểm: {hs.diem}")
Nam      | 13 tuổi | Điểm: 8.5
Lan      | 14 tuổi | Điểm: 9.0
Bình     | 13 tuổi | Điểm: 7.0
Phần 6 — Bài tập thực hành
🎯

Thực hành — Tạo Class SachGiao Khoa

Hãy tự tay viết Class mô tả một cuốn sách giáo khoa. Kết quả in ra phải đúng như mẫu:

# ── BÀI TẬP ──────────────────────────────
# Tạo class SachGiaoKhoa với các thuộc tính:
#   ten_sach, mon_hoc, lop, nxb, so_trang
# ─────────────────────────────────────────
class SachGiaoKhoa:
    def __init__(self, ten_sach, mon_hoc, lop, nxb, so_trang):
        self.ten_sach  = ten_sach
        self.mon_hoc   = mon_hoc
        self.lop       = lop
        self.nxb       = nxb
        self.so_trang  = so_trang
        self.da_doc    = False  # mặc định chưa đọc

# Tạo các đối tượng sách
toan8    = SachGiaoKhoa("Toán 8",    "Toán",  "8", "NXB GD", 180)
van8     = SachGiaoKhoa("Ngữ Văn 8", "Văn",   "8", "NXB GD", 210)
python3  = SachGiaoKhoa("Python 101","Tin học","8", "NXB TH", 156)

# Đánh dấu đã đọc Toán 8
toan8.da_doc = True

# In thông tin tất cả sách
tu_sach = [toan8, van8, python3]
print("📚 TỦ SÁCH CỦA TÔI")
print("─" * 38)
for sach in tu_sach:
    trang_thai = "✅ Đã đọc" if sach.da_doc else "📖 Chưa đọc"
    print(f"{sach.ten_sach:15} | {sach.so_trang} tr | {trang_thai}")
📚 TỦ SÁCH CỦA TÔI
──────────────────────────────────────
Toán 8          | 180 tr | ✅ Đã đọc
Ngữ Văn 8      | 210 tr | 📖 Chưa đọc
Python 101     | 156 tr | 📖 Chưa đọc
🌟
Thử thêm! Thêm thuộc tính gia_tien (float), rồi tính tổng tiền tủ sách. Gợi ý: dùng sum(s.gia_tien for s in tu_sach).

🧩 Kiểm tra nhanh!

Ôn lại kiến thức Chapter 1 OOP — bạn nhớ được bao nhiêu?

1️⃣Class và Object khác nhau thế nào?
→ Class = bản thiết kế, Object = thực thể được tạo ra từ class
2️⃣Hàm nào tự động gọi khi tạo object?
→ __init__(self, ...)
3️⃣self trong hàm __init__ là gì?
→ Đại diện cho chính object đang được tạo
4️⃣Tên Class phải viết theo quy tắc nào?
→ PascalCase — chữ cái đầu mỗi từ viết hoa
OOP Series: Chapter 1 / 10
🏛️
⚡
Tiếp theo · Chapter 2
Methods — Hành động của Object
Thêm hành vi vào Class: instance methods, cách dùng self bên trong method, và gọi method từ object.
→

NEXT STEP

Tiếp theo nên học gì

route

Python OOP

OOP Ch.2 — Methods

Học tiếp arrow_forward

Python OOP

OOP Ch.3 — Encapsulation

Học tiếp arrow_forward

Python OOP

OOP Ch.4 — Inheritance

Học tiếp arrow_forward