📐
Lưu Đồ
Chapter 2 · Lưu Đồ & Thuật Toán
Lưu Đồ
— Ngôn Ngữ Hình Ảnh
Học các ký hiệu chuẩn quốc tế của lưu đồ và quy tắc vẽ để biểu diễn thuật toán một cách trực quan!
Phần 1 — Lưu đồ là gì?
Lưu đồ (Flowchart) — Bản đồ của thuật toán
Lưu đồ là cách biểu diễn thuật toán bằng hình ảnh, sử dụng các ký hiệu hình học chuẩn và mũi tên để thể hiện luồng xử lý của thuật toán.
🌟 Tại sao dùng lưu đồ? Lưu đồ giúp mọi người — dù không biết lập trình — cũng hiểu được logic của thuật toán. Nó là ngôn ngữ chung giữa lập trình viên và người dùng!
Phần 2 — Các ký hiệu chuẩn ISO
7 ký hiệu cơ bản cần nhớ
| Hình dạng | Tên ký hiệu | Ý nghĩa & Ví dụ |
|---|---|---|
Hình oval / Bo tròn Terminal |
Điểm bắt đầu hoặc kết thúc của lưu đồ. Mỗi lưu đồ có đúng 1 điểm bắt đầu. |
|
Hình chữ nhật Process |
Bước xử lý / tính toán. Ví dụ: gán giá trị, tính toán biểu thức. |
|
Hình thoi Decision |
Bước quyết định / điều kiện. Luôn có 2 nhánh ra: Có (Đúng) và Không (Sai). |
|
Hình bình hành Input/Output |
Bước nhập dữ liệu vào hoặc xuất kết quả ra. Ví dụ: đọc từ bàn phím, in ra màn hình. |
|
Hình tròn nhỏ Connector |
Điểm nối khi lưu đồ quá dài phải ngắt ra nhiều trang. Hai hình tròn cùng ký hiệu nối với nhau. |
|
Mũi tên Flow Line |
Đường luồng — kết nối các ký hiệu và chỉ hướng đi của thuật toán. Bắt buộc có mũi tên. |
|
Hình lượn sóng Document |
Tài liệu / báo cáo — kết quả được in ra dưới dạng tài liệu. |
Phần 3 — Lưu đồ mẫu đầy đủ
Ví dụ: Lưu đồ kiểm tra số chẵn/lẻ
Bài toán: Nhập số nguyên N, kiểm tra N là số chẵn hay lẻ rồi in kết quả.
✅ Đọc lưu đồ: Bắt đầu → Nhập N → Kiểm tra N%2=0? → Nếu Có: In "Chẵn" → Nếu Không: In "Lẻ" → Kết thúc. Logic rõ ràng, dễ hiểu!
Phần 4 — Quy tắc vẽ lưu đồ đúng chuẩn
Những điều nên và không nên khi vẽ lưu đồ
✅ NÊN LÀM
Vẽ từ trên xuống, trái qua phải theo quy ước
❌ TRÁNH
Đường mũi tên chéo chằng chịt, khó theo dõi
✅ NÊN LÀM
Mỗi lưu đồ có đúng 1 điểm bắt đầu và ít nhất 1 điểm kết thúc
❌ TRÁNH
Bỏ sót mũi tên trên đường nối — phải luôn có hướng
✅ NÊN LÀM
Hình thoi luôn có 2 nhánh ra ghi rõ Có/Không hoặc Đúng/Sai
❌ TRÁNH
Dùng lẫn lộn ký hiệu (ví dụ: dùng chữ nhật thay hình thoi)
✅ NÊN LÀM
Ghi nội dung ngắn gọn, rõ ràng bên trong mỗi ký hiệu
❌ TRÁNH
Không dùng connector khi lưu đồ không quá dài, gây rối mắt
Mẹo kiểm tra lưu đồ đúng: Thử "đi theo" lưu đồ với một bộ dữ liệu cụ thể. Nếu bạn theo được từ đầu đến cuối và ra đúng kết quả → lưu đồ đúng!
🧩 Kiểm tra nhanh!
Chapter 2 — Ký hiệu lưu đồ
Hình thoi trong lưu đồ biểu diễn gì?
→ Bước quyết định / điều kiện
→ Bước quyết định / điều kiện
Hình bình hành dùng để làm gì?
→ Nhập vào hoặc xuất dữ liệu ra
→ Nhập vào hoặc xuất dữ liệu ra
Mỗi lưu đồ có bao nhiêu điểm BẮT ĐẦU?
→ Đúng 1 điểm bắt đầu
→ Đúng 1 điểm bắt đầu
Hình thoi luôn có bao nhiêu nhánh ra?
→ 2 nhánh: Có (Đúng) và Không (Sai)
→ 2 nhánh: Có (Đúng) và Không (Sai)